Αιγυπτιακή Χρονολογία > Απόλυτη Χρονολόγηση > Αρχαίο Βασίλειο

Η περίοδος του Αρχαίου Βασιλείου περιλαμβάνει, σύμφωνα με την παραδοσιακή άποψη, το διάστημα από την 3η έως την 6η Δυναστεία. Σύμφωνα, όμως, με την αιγυπτιακή παράδοση σε αυτή την περίοδο ανήκαν και οι βασιλείς της 8ης Δυναστείας. Η χρονολόγηση του Αρχαίου Βασιλείου στηρίζεται κατά κύριο λόγο στο Λίθο του Παλέρμου, τη μανεθωνική παράδοση ή τις βασιλικές γενεαλογίες και παρουσιάζει αρκετά προβλήματα. Από αυτή την πρώιμη περίοδο δε σώθηκε κανένα αστρονομικό ή άλλο ημερολογιακό δεδομένο που θα επέτρεπε μια απόλυτη χρονολόγηση. Μια πρόσθετη δυσκολία αποτελεί το διάστημα βασιλείας των Φαραώ, το οποίο δεν μπορεί να υπολογιστεί με ακρίβεια.

Το διάστημα από την 6η έως και την 8η Δυναστεία μπορεί να υπολογιστεί με βάση το βασιλικό πάπυρο του Τορίνου σε 187 χρόνια. Η 6η Δυναστεία διήρκεσε σύμφωνα με την ίδια πηγή πιθανότατα 131 χρόνια. Πιο χαρακτηριστικό γεγονός αποτελεί εδώ η μακρόχρονη βασιλεία του Πέπι Β', η οποία κατά το βασιλικό πάπυρο του Τορίνου διήρκεσε τουλάχιστον 90 και κατά το Μανέθωνα 100 έτη. Παρά το γεγονός ότι αυτοί οι αριθμοί προφανώς δεν ανταποκρίνονται στην ιστορική πραγματικότητα πρέπει να θεωρείται βέβαιο ότι ο Πέπι βασίλευσε αρκετές δεκαετίες (τουλάχιστον 60 έτη). Η 7η Δυναστεία είχε μία πολύ σύντομη διάρκεια (κατά το Μανέθωνα μόνο 70 ημέρες) και η 8η Δυναστεία 46 χρόνια. Το διάστημα αυτό τοποθετείται χρονολογικά μεταξύ του 2347/2297 και 2170/2120 π.Χ. Η διαφορά των 50 ετών που χωρίζει τις δύο προτεινόμενες ημερομηνίες προκύπτει από τη δυσκολία ακριβούς χρονολογικού προσδιορισμού της διάρκειας της Πρώτης Μεταβατικής Περιόδου.

Η χρονολογική ακολουθία και διάρκεια βασιλείας των εννέα Φαραώ της 5ης Δυναστείας μπορεί να αποκατασταθεί με σχετική ασφάλεια, με βάση τους βασιλικούς καταλόγους της Αβύδου και Σακκάρας αλλά και το Μανέθωνα. Το διάστημα αυτό υπολογίζεται σε 158 έτη και χρονολογείται με βάση όσα ισχύουν για τις μεταγενέστερες δυναστείες του Αρχαίου Βασιλείου μεταξύ 2504/2454 και 2347/2297 π.Χ. Το χρονικό διάστημα της 4ης Δυναστείας, της εποχής δηλαδή των Φαραώ που ίδρυσαν τις μεγάλες πυραμίδες, παρουσιάζει προβλήματα, καθώς τυχαίνει να σώζεται μόνο αποσπασματικά στις διάφορες βασιλικές γενεαλογίες. Από την άλλη πλευρά τα στοιχεία που παρατίθενται στο Μανέθωνα δεν είναι αξιόπιστα. Ο J. von Beckerath υπολογίζει με ένα συνδυασμό επιγραφικών και ιστορικών δεδομένων τη συνολική διάρκεια των οκτώ Φαραώ αυτής της περιόδου σε 135 χρόνια, μεταξύ του 2639/2589 και 2504/2454 π.Χ.

Λίγες ιστορικές πληροφορίες σώζονται για το διάστημα της 3ης Δυναστείας. Στα ελάχιστα ενεπίγραφα μνημεία αυτής της περιόδου παραδίδονται τα ονόματα πέντε Φαραώ, τα οποία ωστόσο δεν μπορούν να ταυτιστούν με βεβαιότητα με τα τέσσερα έως πέντε ονόματα των αιγυπτιακών γενεαλογιών ή τα εννέα βασιλικά ονόματα που παραθέτει ο Μανέθωνας. Για την αποκατάσταση της χρονολογικής διάρκειας αλλά και τη χρονολόγηση αυτής της περιόδου βασιζόμαστε κυρίως στο Λίθο του Παλέρμου και την υποθετική συμπλήρωση του μη σωζόμενου μέρους του. Με βάση αυτά τα στοιχεία προκύπτει για την 3η Δυναστεία μία διάρκεια 68-76 ετών σύμφωνα με διάφορους μελετητές.