Αιγυπτιακή Χρονολογία > Απόλυτη Χρονολογία > Επιτολή Σώθιος > Ο ιατρικός πάπυρος Ebers

Η οπίσθια όψη ενός "ιατρικού παπύρου", που αγόρασε το 1869 ο αιγυπτιολόγος G. Ebers στην Αίγυπτο, είχε χρησιμοποιηθεί για την καταγραφή ενός ημερολογίου που κάλυπτε το 9ο έτος του Αμένωφι Α'. Η 9η ημέρα του 11ου μήνα περιλαμβάνει την καταχώρηση της ηλιακής επιτολής της Σώθιος. Η σημείωση αυτή αποτέλεσε το δεύτερο θεμέλιο λίθο της αιγυπτιακής χρονολογίας δίπλα στην ανάλογή της από τον πάπυρο του el-Lahun. Ο Αμένωφις Α' ήταν ο δεύτερος Φαραώ της 18ης Δυναστείας και του Νέου Βασιλείου.

Η ακριβής χρονολόγηση της συγκεκριμένης ημερομηνίας στο πλαίσιο του δικού μας ημερολογίου ήταν αρχικά αδύνατη, καθώς ο τόπος της παρατήρησης του φαινομένου παρέμενε άγνωστος. Οι υποψήφιες πόλεις ήταν δύο: οι Θήβες, η πρωτεύουσα της εποχής του Νέου Βασιλείου, από όπου προέρχεται πιθανότατα και ο πάπυρος, και η Μέμφις, ο παραδοσιακός τόπος αστρονομικών παρατηρήσεων στην Αίγυπτο. Με δεδομένο ένα "τόξο ορατότητας" μεταξύ 8°.6-9°.4 για τη Μέμφιδα και 8°.5-9°.3 για τις Θήβες η συγκεκριμένη ημερομηνία τοποθετείται μεταξύ των ετών 1538 και 1534 π.X. ή 1519 και 1515 π.X. αντίστοιχα.

Πρόσφατα, ωστόσο, η παραδοσιακή ερμηνεία του ημερολογίου του παπύρου Ebers και τα συνακόλουθα χρονολογικά συμπεράσματα αμφισβητήθηκαν έντονα από διάφορες πλευρές. Η κριτική εστιάστηκε στη σύνδεση της αναφοράς της ηλιακής επιτολής της Σώθιος με την 9η ημέρα του 11ου μήνα. Σύμφωνα με τη νέα ερμηνεία του ημερολογίου η καταχώρηση δεν αφορούσε τη συγκεκριμένη ημερομηνία αλλά ένα μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, από την 9η ημέρα του 11ου μήνα έως την 8η ημέρα του 12ου μήνα, κατά τη διάρκεια του οποίου παρατηρήθηκε η ηλιακή επιτολή του άστρου. Κατά συνέπεια η "σωθιακή ημερομηνία" στον πάπυρο Ebers μπορεί να υπολογιστεί μόνο κατά προσέγγιση στο διάστημα 1538-1450 π.X. (Μέμφις) ή 1519-1431 π.X. (Θήβες). Με βάση ιστορικά στοιχεία και άλλους χρονολογικούς συγχρονισμούς γνωρίζουμε, ωστόσο, ότι μια χρονολόγηση του 9ου έτους βασιλείας του Αμένωφι Α' μετά το 1500 π.Χ. είναι απίθανη. Το διάστημα λοιπόν στο οποίο παρατηρήθηκε η συγκεκριμένη ηλιακή επιτολή της Σώθιος μπορεί να μειωθεί στις τέσσερις τελευταίες δεκαετίες του 16ου αιώνα π.Χ.

Δείτε επίσης:
Ο πάπυρος του el-Lahun
Το Ψήφισμα του Πτολεμαίου Γ'
Η αναφορά του Censorinus
Χρονολογικός προσδιορισμός "σωθιακών ημερομηνιών"