Θεσσαλία

Στη Θεσσαλία, χρονολογημένα στρώματα της Ανώτερης Παλαιολιθικής ήρθαν στο φως από τις ανασκαφές στο σπήλαιο της Θεόπετρας, που γίνονται από το 1987 υπό τη διεύθυνση της Ν. Κυπαρίσση-Αποστολίκα και υπό την αιγίδα της Εφορείας Παλαιοανθρωπολογίας-Σπηλαιολογίας. Τα στρώματα αυτά, πάχους 70 εκ., χρονολογήθηκαν με βάση τους άνθρακες που περιείχαν στα τέλη της Ανώτερης Παλαιολιθικής (π.χ. μία χρονολόγηση κυμαίνεται μεταξύ 13.099-12.440 π.Χ.). Περιείχαν εργαλεία, μάζες άψητου πηλού αλλά και ένα σκελετό ηλικίας 14.620-14.380 π.Χ., που ανήκε σε ενήλικα ανδρικού φύλου.

Στη Θεόπετρα, όπως δείχνουν τα οστεολογικά και βοτανικά κατάλοιπα, οι κυνηγοί επιδίδονταν στο κυνήγι άγριων αιγοπροβάτων, χοίρων, λαγών κ.ά., ενώ παράλληλα συνέλεγαν άγριους καρπούς και αγριόχορτα (φακή, λαθούρι, λιθόσπερμο, βελανίδια, παπαρούνα κ.ά.) από τη γύρω περιοχή.

Η σημασία της Θεόπετρας είναι μεγάλη, δεδομένου ότι και το σπήλαιο αυτό, όπως και το σπήλαιο Φράγχθι στην Αργολίδα, διασώζει στρώματα που ανήκουν στη μετάβαση από την Ανώτερη Παλαιολιθική (ανώτερη Πλειστόκαινος) στη Μεσολιθική (Ολόκαινος) και τη Νεολιθική. Δεδομένου δε ότι η θεσσαλική πεδιάδα υπήρξε ο κατεξοχήν χώρος εγκατάστασης των πρώτων γεωργών στο Αιγαίο κατά τη Νεολιθική εποχή, η μελέτη των ευρημάτων του σπηλαίου που ανήκουν στη φάση της μετάβασης αναμένεται να διαφωτίσει το κυρίαρχο σήμερα ερώτημα της προέλευσης της γεωργίας και της εξημέρωσης ζώων και φυτών στην περιοχή (αλλογενής ή αυτόχθονος) στις αρχές της Νεολιθικής.