Πρόσφυγες


ους Γενουάτες, Βενετούς και Ιωαννίτες ιππότες, που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις κτήσεις τους στη νότια Βαλκανική και τα νησιά του Αιγαίου υπό την πίεση των Οθωμανών, ήδη από το 15ο αιώνα, ακολούθησαν ντόπιοι πληθυσμοί, οι οποίοι θεώρησαν ασφαλέστερη τη μετανάστευσή τους σε νέους τόπους. Συνήθως οι μετακινήσεις των πληθυσμών ήταν οργανωμένες και γίνονταν κατόπιν διαπραγματεύσεων τόσο με τους Οθωμανούς, οι οποίοι τους εγγυώνταν την ελεύθερη μετακίνηση, όσο και με τους ως τότε κυριάρχους για την εξασφάλιση νέου τόπου εγκατάστασης. Τακτική των Οθωμανών ήταν να επιτρέπουν στους αντιπάλους τους, αλλά και σε όσους από τους ντόπιους ήθελαν, να αποχωρούν ανενόχλητοι, εφόσον παραδίνονταν. Έτσι, τους Ιωαννίτες Ιππότες της Ρόδου το 1522 ακολούθησαν στη νέα τους εγκατάσταση στη Μάλτα και κάτοικοι του νησιού. Πολλοί Κρητικοί μετά την κατάληψη της Κρήτης από τους Οθωμανούς το 1669 προτίμησαν να καταφύγουν στα Επτάνησα, που ήταν υπό βενετική κυριαρχία, και την πόλη της Βενετίας. Κατά τον ίδιο τρόπο πληθυσμοί της Μάνης εγκαταστάθηκαν το 17ο αιώνα στην Κορσική, κάτοικοι των παραλίων της Πελοποννήσου, του Ναυπλίου και της Μονεμβασιάς στην Ιστρία και τη Δαλματία. Άλλοι πάλι κατέφυγαν στο Λιβόρνο, την Tοσκάνη και τη Νεάπολη. Στον τόπο εγκατάστασης προσπαθούσαν ν' αποσπάσουν συγκεκριμένα προνόμια και ν' αναγνωριστούν ως κοινότητα Ελλήνων για να μπορέσουν ν' αντιμετωπίσουν την εχθρότητα και τον ανταγωνισμό των ντόπιων και τις προσηλυτιστικές προσπάθειες της καθολικής εκκλησίας.