Κατά το πρότυπο των λαϊκών νομικών συλλογών, οι κανόνες των
εκκλησιαστικών συνόδων αναφέρονταν σε εκκλησιαστικά θέματα και
ρύθμιζαν τη συμπεριφορά των κληρικών, αλλά και των λαϊκών σε
ζητήματα πίστης. Γνωστή για τους κανόνες της είναι η "Εν Τρούλλω" ή
Πενθέκτη Σύνοδος, που συγκλήθηκε στα χρόνια του
Ιουστινιανού Β'
(691-692) και ασχολήθηκε αποκλειστικά με πειθαρχικά ζητήματα. Στόχος
της συνόδου ήταν να καλύψει τα κενά που είχαν αφήσει στον τομέα του
κανονικού δικαίου οι προηγούμενες, Ε' (553) και Στ' (680/1) Οικουμενικές
Σύνοδοι. Αυτή η συλλογή κανόνων διαιρούνταν σε τέσσερα μέρη: α) στους κανόνες που επικύρωναν τις δογματικές αποφάσεις των πρώτων έξι οικουμενικών συνόδων και τις διδασκαλίες των Πατέρων της Εκκλησίας, β) στους κανόνες που καθόριζαν τις υποχρεώσεις του εφημεριακού κλήρου, γ) στους κανόνες που αναφέρονταν στους μοναχούς και δ) στους κανόνες που αναφέρονταν στους λαϊκούς. Οι κανόνες αυτοί εξακολουθούσαν να ασκούν επίδραση και σε μεταγενέστερες εποχές και σχολιάσθηκαν εκτενώς από το Βαλσαμώνα, το Ζωναρά και τον Αριστηνό, τους τρεις μεγάλους εκκλησιαστικούς νομομαθείς του 12ου αιώνα. |