Σε ό,τι αφορά την κοινωνική διαστρωμάτωση των αξιωματούχων, διακρίνει κανείς στο ανώτερο επίπεδο την αυλική αριστοκρατία με πυρήνα της την οικογένεια του αυτοκράτορα. Ο βαθμός συγγένειας με την αυτοκρατορική οικογένεια καθόριζε και το βαθμό αξιώματος. Οι άμεσοι απόγονοι του αυτοκράτορα και μέλη οικογενειών όπως οι Κοντοστέφανοι και οι Παλαιολόγοι, οι οποίοι συνδέονταν με τον αυτοκρατορικό οίκο, αποτελούσαν τους κύριους κατόχους των ανώτερων αξιωμάτων. Στην αμέσως επόμενη βαθμίδα βρίσκονταν οι οικογένειες εκείνες που καταλάμβαναν θέσεις δημοσίων υπαλλήλων, όπως οι Καματηροί, οι Ξηροί, οι Ξιφιλίνοι, οι Ζωναράδες. Παράλληλα, πρέπει να αναφέρει κανείς και εκείνους οι οποίοι εξαρτώνταν από την εύνοια του αυτοκράτορα, ευνούχους ακόμα και ξένους, οι οποίοι έπαιρναν αξιώματα ή ανήκαν στην προσωπική υπηρεσία του αυτοκράτορα.
Η προσωπική υπηρεσία στον αυτοκράτορα άνοιγε συχνά το δρόμο για τα ανώτερα αυλικά αξιώματα. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η οικογένεια Πετραλίφα. Οι ρίζες της φτάνουν σε κάποιον νορμανδό τυχοδιώκτη που μπήκε στην υπηρεσία του Αλέξιου Α΄ Κομνηνού (1081-1118). Οι απόγονοί του εγκαταστάθηκαν στο Διδυμότειχο της Θράκης και η σταδιοδρομία του Αλέξιου Πετραλίφα στην υπηρεσία του αυτοκράτορα άνοιξε το δρόμο για την κοινωνική άνοδο της οικογένειας. Έτσι, στο τέλος του 12ου αιώνα οι Πετραλίφες ήταν μια από τις πολύ σημαντικές οικογένειες της αυτοκρατορίας.
Ένα άλλο παράδειγμα είναι αυτό του Δημήτριου Τορνίκη. Αυτός καταγόταν από παλιά οικογένεια που εγκατέλειψε την Πρωτεύουσα και εγκαταστάθηκε στη Θήβα όταν η περιουσία της χάθηκε. Ο Δημήτριος Τορνίκης μεγάλωσε κάνοντας παρέα στους εγγονούς της 'Aννας Κομνηνής. Αργότερα έμεινε στην υπηρεσία της, θέση που του χάρισε μια λαμπρή σταδιοδρομία φτάνοντας ως το αξίωμα του λογοθέτη του δρόμου, υπουργού εξωτερικών της αυτοκρατορίας.