Συνεχιστής της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας το Bυζάντιο ακολούθησε την ρωμαϊκή παράδοση στον τομέα του δικαίου. Το παλαιό ρωμαϊκό δίκαιο ωστόσο είχε με τα χρόνια εμπλουτιστεί με αυτόνομες αυτοκρατορικές διατάξεις και γνωματεύσεις νομοδιδασκάλων που πολλές φορές η μια ακύρωνε την άλλη. Χρειαζόταν λοιπόν αναδιοργάνωση και κωδικοποίηση για να μπορέσει να αποδοθεί η δικαιοσύνη και να λειτουργήσει σωστά ο κρατικός μηχανισμός. Πρώτος ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος Β' (408-450) ανέλαβε δράση προς αυτή την κατεύθυνση, ενώ η κωδικοποίηση της νομοθεσίας υπό την αιγίδα του αυτοκράτορα Ιουστινιανού Α' (527-565) αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα έργα της Πρώιμης Βυζαντινής περιόδου και τη βάση της δικαιικής οργάνωσης πολλών σύγχρονων ευρωπαϊκών χωρών.