Η πολιτική αστάθεια και οι συνεχείς πολεμικές συγκρούσεις ανάμεσα στις πόλεις και τις Συμπολιτείες της νότιας Ελλάδας σταδιακά οδήγησαν σε οικονομική ύφεση, η οποία επηρέασε όλες τις κοινωνικές τάξεις του πληθυσμού. Οι επιπτώσεις φάνηκαν κυρίως στη μεσαία τάξη, που την αποτελούσαν μικροϊδιοκτήτες γης, δηλαδή στη βάση στήριξης της οικονομικοκοινωνικής και πολιτικής ζωής στο νότιο ελλαδικό χώρο κατά τον 4ο και 3ο αιώνα π.Χ. Σε ορισμένες μάλιστα πόλεις, όπως στη Σπάρτη, η μεσαία τάξη σταδιακά εξέλειψε, καθώς η έγγειος ιδιοκτησία και ο πλούτος συγκεντρώθηκαν στα χέρια μιας μικρής εύπορης μερίδας πληθυσμού. Ως αποτέλεσμα, οι άνθρωποι που ανήκαν σε αυτή υποβιβάστηκαν σε μία κατώτερη τάξη, όπως συνέβη για παράδειγμα στη Μεγαλόπολη.

Η αύξηση του αριθμού των ατόμων που είχαν πολύ μικρή ή καθόλου ιδιοκτησία γης αποτελούσε μία εστία κινδύνου λόγω της δυσαρέσκειάς τους. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο μπορεί να γίνει κατανοητή η μεταρρύθμιση του Άγη και του Κλεομένη στη Σπάρτη. Όταν ανέλαβε ο Άγης την εξουσία το σώμα των πολιτών είχε ελαττωθεί πολύ αριθμητικά, αφού η γη -απαραίτητη προϋπόθεση για την απόκτηση πολιτικών δικαιωμάτων- είχε συγκεντρωθεί στα χέρια λίγων. Προκειμένου να επαναφέρει τη Σπάρτη στην παλαιότερη ισχυρή της θέση, αλλά και για να ανακουφίσει τις πιο φτωχές τάξεις, προχώρησε σε μία μεταρρύθμιση οικονομικού και κοινωνικού περιεχομένου. Τα μέτρα στόχευαν στην αποκοπή των χρεών και στον αναδασμό της γης, ο οποίος τελικά δεν εφαρμόστηκε. Το μεταρρυθμιστικό έργο συνεχίστηκε από τον Κλεομένη.

Η κατάσταση στην κοινωνία της Σπάρτης ήταν αντιπροσωπευτική εκείνης που επικρατούσε σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας τον 3ο αιώνα π.Χ., της μεγάλης δηλαδή κοινωνικής διαφοράς μεταξύ πλούσιων και φτωχών. Αλλού η δυσαρέσκεια για αυτή την ανισότητα πήρε διαφορετική μορφή και κατέληξε στην επιβολή τυραννιών υποστηριζόμενων από τις κατώτερες τάξεις. Χαρακτηριστικές είναι οι περιπτώσεις του Αριστόμαχου στο Άργος και του Αριστόδημου στη Μεγαλόπολη, οι οποίοι όμως δεν κατάφεραν τελικά να επικρατήσουν και να στηρίξουν την εξουσία τους σε μία σταθερή βάση.