Η ελληνιστική αρχιτεκτονική χαρακτηρίζεται από τις μνημειακές προσόψεις χώρων και οικοδομημάτων, όπως οι πύλες πόλεων, τα πρόπυλα αγορών και ιερών, τα σκηνικά θεάτρων και οι είσοδοι ταφικών μνημείων. Ιδιαίτερο γνώρισμα των κατασκευών αυτών είναι ότι τόσο οι διαστάσεις τους όσο και ο διάκοσμός τους διαμορφώνονται ανεξάρτητα από τον αρχιτεκτονικό τύπο των οικοδομημάτων που πλαισιώνουν ή εντάσσονται.

Παράλληλα η χρήση της καμάρας και του τόξου για τη στέγαση οικοδομημάτων, θυρών ή πυλών γενικεύεται κατά τους ελληνιστικούς χρόνους, ιδιαίτερα στη Μακεδονία και τη Μικρά Ασία.

Με την πολιτική και πνευματική ζωή και σκέψη της εποχής συνδέονται οι στοές. Τα ελληνιστικά χρόνια κατασκευάζονται πλατύτερες, ενώ τα χωρίσματα που προστίθενται στο πίσω μέρος τους δημιουργούν κατάλληλους χώρους που χρησιμοποιούνται ως καταστήματα, αποθήκες, δημόσια γραφεία ακόμα και ως βιβλιοθήκες. Ένας πολύ πιο αναπτυγμένος τύπος στοάς -που απαντά ιδιαίτερα σε πόλεις της Μικράς Ασίας- είναι ο λεγόμενος περγαμηνός, ο οποίος περιλάμβανε ναούς, τεμένη, μέχρι και ολόκληρες αγορές δημιουργώντας τετράπλευρους ανοιχτούς χώρους.

Το θέατρο κατά τους ελληνιστικούς χρόνους εξελίσσεται τόσο από αρχιτεκτονικής διάρθρωσης όσο και από λειτουργικής σκοπιμότητας. Σε σύγκριση με τα αντίστοιχα κλασικά το κοίλο περιορίζεται, ενώ η σκηνή αποκτά μνημειακότερες διαστάσεις και φέρει κιονοστοιχίες, θυρώματα, τόξα, αετώματα και ένα πιο περίτεχνο διάκοσμο στην πρόσοψή της. Στα δραματικά έργα ο ρόλος του χορού περιορίζεται και η δράση των ηθοποιών μετατοπίζεται στο ελεγείο -στην εξέδρα πάνω από το προσκήνιο- δημιουργώντας έτσι το επισκήνιο, το δεύτερο δηλαδή όροφο της σκηνής. Παράλληλα, το θέατρο παύει να αποτελεί μέρος του τεμένους του Διονύσου και αναδεικνύεται σε ένα από τα σημαντικότερα οικοδομήματα της πολιτικής ζωής.


| εισαγωγή | γλώσσα | θρησκεία | ποίηση-λογοτεχνία |
| φιλοσοφία-επιστήμες | αρχιτεκτονική | γλυπτική | τέχνες |

Σημείωση: Επιλέγοντας τις εικόνες μπορείτε να δείτε αυτές σε μεγέθυνση.

01. Το Πτολεμαίειο της Σαμοθράκης. Πρόκειται για το πρόπυλο του ιερού των Μεγάλων θεών, το οποίο αφιέρωσε ο Πτολεμαίος Β' Φιλάδελφος. Περίπου 285-281 π.Χ.


02. Σχεδιαστική αναπαράσταση της πλάγιας όψης του Πτολεμαίειου στη Σαμοθράκη.


03. Το θέατρο της Δωδώνης. Κατασκευάστηκε τον 3ο αιώνα π.Χ., επί Πύρρου, και είχε χωρητικότητα 17.000 ατόμων περίπου.