ΠΗΓΕΣ

Η απόδοση των παρακάτω αποσπασμάτων στη νεοελληνική ακολουθεί την προτεινόμενη μετάφραση των εκδόσεων "Κάκτος".

Ηρόδοτος, Ιστορίαι 5, 92.:[...] Ο Κύψελος οδήγησε πολλούς Κορινθίους στην εξορία, κατάσχεσε τις περιουσίες τους και δεν δίστασε να σκοτώσει πολλούς. Κυβέρνησε την Κόρινθο τριάντα χρόνια, πέθανε στο απόγειο της ευημερίας του και τον διαδέχτηκε ο γιος του, Περίανδρος. Αυτός στην αρχή δεν ήταν τόσο σκληρός όσο ο πατέρας του. Πολύ γρήγορα όμως τον ξεπέρασε σε μοχθηρία και αγριότητα [...] Ο Κύψελος έστειλε έναν αντιπρόσωπο, στην αυλή αυτού του τυράννου, για να ρωτήσει ποιος ήταν, κατά τη γνώμη του, ο καλύτερος και ασφαλέστερος τρόπος να κυβερνήσει την πόλη του. Ο Θρασύβουλος κάλεσε τον άνδρα να περπατήσει μαζί του από την πόλη ως ένα χωράφι με καλαμπόκι. Καθώς βάδιζαν μέσα στο χωράφι κι αυτός έκανε ερωτήσεις στον αγγελιαφόρο για τους λόγους που τον έστειλαν στην αυλή του, έκοβε τα ψηλότερα στάχυα που έβλεπε και τα πετούσε, ώσπου κατέστρεψε το καλύτερο και πιο αναπτυγμένο μέρος του καλαμποκιού. Μετά απ' αυτό τον περίπατο, έδιωξε τον απεσταλμένο χωρίς ούτε μια λέξη [...] Ο Περίανδρος κατάλαβε αμέσως ότι ο τύραννος του συνιστούσε να εξοντώνει όλους τους υπηκόους του που ξεχώριζαν σε επιρροή ή ικανότητες [...]

Ηρόδοτος, Ιστορίαι 6, 56-57.: Τα προνόμια των βασιλιάδων της Σπάρτης είναι τα εξής: δύο ιερατικά αξιώματα, στον Δία τον Λακεδαιμόνιο και στον Ουράνιο Δία και το δικαίωμα να κηρύσσουν τον πόλεμο ενάντια σε όποιον θέλουν [...]
[...] σε περίοδο, ειρήνης, τα προνόμιά τους είναι τα εξής: σε όλες τις δημόσιες θρησκευτικές εκδηλώσεις είναι οι πρώτοι που κάθονται στο γεύμα που ακολουθεί τις θυσίες [...] Έχουν το δικαίωμα να κάνουν την πρώτη τελετουργική σπονδή και, όπως ανέφερα, τους ανήκουν όλα τα τομάρια των ζώων που θυσιάζονται. Την πρώτη και την έβδομη μέρα κάθε μήνα, κάθε βασιλιάς θυσιάζει ένα ενήλικο ζώο από την περιουσία του δημοσίου στον ναό του Απόλλωνα και προσφέρει ένα μέδιμνο αλεύρι κι ένα τέταρτο της Λακωνικής κρασί. Έχουν τιμητικές θέσεις σε όλους τους αγώνες. Aυτοί διαλέγουν ανάμεσα στους πολίτες όποιους θέλουν για προξένους [...] Συμμετέχουν στις συνελεύσεις μαζί με τους είκοσι οχτώ γέροντες και, στην περίπτωση που λείπουν από μια συνέλευση, τους αντικαθιστούν οι πιο κοντινοί συγγενείς τους κι έχουν το δικαίωμα να ρίξουν δύο επιπλέον ψήφους, εκτός από τη δική τους.

Ηρόδοτος, Ιστορίαι 6, 42. [...] Ο Αρταφρένης, κυβερνήτης των Σάρδεων, κάλεσε αντιπροσώπους απ' όλα τα κράτη της Ιωνίας και τους υποχρέωσε να δεσμευτούν με όρκους ότι θα έλυναν τις διαφορές τους με μεσολαβητές και θα σταματούσαν τις επιδρομές. Παράλληλα, έστειλε να επιθεωρήσουν και να μετρήσουν τα εδάφη τους με παρασάγγες (την Περσική μονάδα που είναι ίση με τριάντα στάδια) κι όρισε πόσο ετήσιο φόρο έπρεπε να πληρώνει κάθε κράτος, που έμεινε σταθερός μέχρι την εποχή μου. Πρέπει να σημειώσω εδώ ότι το ποσό αυτό δεν ήταν πολύ μεγαλύτερο απ' αυτό που πλήρωναν πριν εξεγερθούν.

Ηρόδοτος, Ιστορίαι 6 , 113.: Η μάχη στον Μαραθώνα είχε μεγάλη διάρκεια. Στο κέντρο, όπου είχαν παραταχτεί οι ίδιοι οι Πέρσες και οι Σάκες, οι εισβολείς υπερτερούσαν, σε βαθμό, μάλιστα, που έσπασαν τις γραμμές των Ελλήνων και καταδίωξαν τους φυγάδες προς τα ηπειρωτικά· οι Αθηναίοι, όμως, από τη μια πτέρυγα και ο Πλαταιείς από την άλλη, βγήκαν νικητές. Μόλις νίκησαν, άφησαν τους ηττημένους εχθρούς να υποχωρήσουν κι έπειτα, ενώνοντας τα δύο άκρα, στράφηκαν ενάντια στους Πέρσες που είχαν διαπεράσει το κέντρο. Και πάλι κατάφεραν να υπερισχύσουν, κυνηγώντας τον οικτρά ηττημένο εχθρό και πετσοκόβοντας τις δυνάμεις του μέχρι που έφτασαν στη θάλασσα, όπου απείλησαν να καταλάβουν και να κάψουν τα πλοία [...]

Ηρόδοτος, Ιστορίαι 7, 141.: [...] Η Παλλάδα δεν μπορεί να εξιλεώσει τον Ολύμπιο Δία, μολονότι τον ικετεύει με πολλά παρακάλια κι όλη της την πειθώ· ωστόσο θα σας πω ένα λόγο ακόμα, οριστικό κι αμετακίνητο: Μολονότι όλα τα άλλα θα πέσουν όσα βρίσκονται μέσα στα όρια του Κέκροπα και το κάστρο του ιερού όρους του Κιθαιρώνα, ο Δίας, που τα βλέπει όλα, θα χαρίσει στην Αθηνά ξύλινο τείχος ώστε μόνο αυτό να μείνει απόρθητο και να σώσει εσάς και τα παιδιά σας. Μα μην περιμένετε ήσυχοι το αναρίθμητο ιππικό και πεζικό να έρθουν από την Ασία, αλλά υποχωρήστε γυρίζοντας την πλάτη σας στον εχθρό. Γιατί θα 'ρθει μια μέρα που θα τον αντιμετωπίσετε πρόσωπο με πρόσωπο. Θεϊκή Σαλαμίνα, θα φέρεις τον θάνατο στους γιους πολλών μανάδων, όταν σπαρθεί ή θεριστεί ο καρπός της Δήμητρας.

Ηρόδοτος, Ιστορίαι 7, 165-166.: Οι Έλληνες της Σικελίας λένε ότι ο Γέλωνας θα είχε στείλει βοήθεια στην Ελλάδα, παρά την υποχρέωσή του να υπακούει σε διαταγές Σπαρτιατών διοικητών, αν δεν μεσολαβούσε ο Τήριλλος, γιος του Κρίνιππου και τύραννος της Ιμέρας. Διωγμένος από την πατρίδα του από τον Θήρωνα, γιο του Αινησιδήμου και άρχοντα του Ακράγαντα, οδήγησε στη Σικελία εκείνη περίπου την εποχή στρατιωτική δύναμη τριακοσίων χιλιάδων Φοινίκων, Λιβύων, Ιβήρων, Λιγύων, Ελισύκων, Σαρδονίων και Κυρνίων με διοικητή τον Αμίλκα, γιο του Άννωνα και βασιλιά της Καρχηδόνας. Ο Τήριλλος κατάφερε να πείσει τον Aμίλκα να ξεκινήσει αυτή την επιχείρηση χάρη στη φιλία που μοιράζονταν αλλά, κυρίως, χάρη στη θερμή υποστήριξη του Αναξίλαου, άρχοντα του Ρηγίου και γιου του Κρητίνου, που είχε παντρευτεί την κόρη του Τήριλλου, την Κυδίππη, και θέλοντας να βοηθήσει τον πεθερό του αποφάσισε ν' αφήσει τα ίδια του τα παιδιά ομήρους στον Αμίλκα, για να τον πείσει να αναλάβει την επιχείρηση [...]
Οι Σικελοί υποστηρίζουν επίσης ότι η νίκη του Γέλωνα και του Θήρωνα κατά του Καρχηδονίου Αμίλκα σημειώθηκε την ίδια ακριβώς μέρα που νίκησαν οι Έλληνες στη ναυμαχία της Σαλαμίνας τους Πέρσες [...]

Ηρόδοτος, Ιστορίαι 8, 60.: "Η σωτηρία της Eλλάδας εξαρτάται τώρα αποκλειστικά από σένα, αν ακολουθήσεις τη συμβουλή μου και αντιμετωπίσεις τον εχθρό εδώ, στη Σαλαμίνα, αντί να αποσυρθείς στον Ισθμό όπως σου προτείνουν οι άλλοι.[...] Ας μιλήσουμε πρώτα για τον Ισθμό. Αν πολεμήσεις εκεί, θα πρέπει να γίνει στην ανοιχτή θάλασσα, πράγμα που είναι εναντίον μας, αφού έχουμε λιγότερα και πιο αργά πλοία. Επιπλέον, ακόμα κι αν όλα πάνε καλά, θα χάσεις τη Σαλαμίνα, τα Μέγαρα και την Αίγινα. Αν, πάλι, ο εχθρικός στόλος πλεύσει προς την Πελοπόννησο, ο στρατός θα τον ακολουθήσει· οπότε, εσύ ο ίδιος θα έχεις οδηγήσει τον εχθρό εκεί, βάζοντας έτσι ολόκληρη την Ελλάδα σε κίνδυνο. Το δικό μου σχέδιο, αν το ακολουθήσεις, θα έχεις τα εξής πλεονεκτήματα. Πρώτον, η ναυμαχία θα γίνει σε στενό πέρασμα κι εκεί, αν τα πράγματα έρθουν όπως είναι λογικό να ελπίζουμε, πολεμώντας με λιγότερα πλοία εναντίον πολλών, θα νικήσουμε. Πράγματι η σύγκρουση σε περιορισμένο χώρο ευνοεί εμάς, ενώ το ανοιχτό πέλαγος δίνει στους Πέρσες το πλεονέκτημα. Δεύτερον, θα διασωθεί η Σαλαμίνα, όπου έχουμε μεταφέρει τις γυναίκες και τα παιδιά μας· και τρίτον -και σπουδαιότερο για σας- υπερσπίζεστε την Πελοπόννησο εξίσου καλά μένοντας εδώ και κάνοντας ναυμαχία για την Πελοπόννησο, όπως και στον Ισθμό [...]

Ηρόδοτος, Ιστορίαι 8, 65.: [...] Μετά την εκκένωση της Αθήνας κι ενώ ο στρατός του Ξέρξη ρήμαζε τα περίχωρα, έτυχε να βρίσκεται στο Θριάσιο πεδίο μαζί με τον Σπαρτιάτη Δημάρατο. Είδαν ένα σύννεφο σκόνης, όπως αυτό που σηκώνει ένα σώμα τριάντα χιλιάδων πολεμιστών που προελαύνει, να έρχεται από την κατεύθυνση της Ελευσίνας κι αναρωτήθηκαν ποιος στρατός μπορούσε να είναι· όταν, ξαφνικά, άκουσαν φωνές. Ο Δίκαιος νόμισε πως αναγνώρισε τον ύμνο του Ιάκχου, αλλά ο Δημάρατος, που δεν ήταν εξοικειωμένος με τη θρησκευτική τελετή της Ελευσίνας, ρώτησε τον σύντροφό του σε ποιους ανήκαν αυτές οι φωνές. Και αυτό είπε: "Δημάρατε, δεν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία ότι ο στρατός του βασιλιά θα υποστεί φοβερή καταστροφή. Δεν έχει απομείνει ούτε ένας άνδρας ζωντανός στην Αττική· άρα η φωνή που ακούγεται πρέπει να ανήκει σε κάποιο θεό που έρχεται από την Ελευσίνα φέρνοντας βοήθεια στην Αθήνα και τους συμμάχους της. Αν κατέβει προς την Πελοπόννησο, ο στρατός κι ο ίδιος ο βασιλιάς θα διατρέξουν θανάσιμο κίνδυνο· αν κινηθεί προς τη Σαλαμίνα, ο Ξέρξης μπορεί να χάσει τον στόλο του. Κάθε χρόνο οι Αθηναίοι κάνουν μια γιορτή προς τιμήν της Μητέρας και της Κόρης, κι όποιος θέλει από τους ντόπιους ή και τους άλλους Έλληνες, μπορεί να μυηθεί στα μυστήρια· αυτό που ακούς είναι ο ύμνος του Ιάκχου, που ψάλλεται πάντα σ' αυτή τη γιορτή" [...] Ενώ μιλούσε ο Δημάρατος, το σύννεφο σκόνης, από το οποίο ακουγόταν η μυστηριώδης φωνή, υψώθηκε ψηλά στον ουρανό και απομακρύνθηκε πετώντας προς τη Σαλαμίνα, όπου ήταν αγκυροβολημένος ο ελληνικός στόλος. Έτσι κατάλαβαν οι δύο άνδρες ότι η ναυτική δύναμη του Ξέρξη ήταν γραφτό να καταστραφεί [...]